Ana Sayfa
English

Ain Dara Hitit Tapınağı

Ain Dara, kuzey Suriye’de, Halep’in yaklaşık 49 km kuzeybatısında ve Afrin'in 7 km güneyinde, Afrin Nehri'nin doğu kıyısında bir höyüktür. Höyük ilk olarak 1954 yılında yüzeydeki aslan heykelleriyle farkedilmiş ve bunu takiben başlayan kazılar 1956, 1962 ve 1964 yıllarında Feisal Seirafi başkanlığında ve daha sonra 1976, 1978 ve 1980–1988 yıllarında Ali Abu Assaf başkanlığında ekipler tarafından yapılmıştır. Höyük daha düz bir aşağı şehir ve höyüğün güneybatı köşesindeki yüksek tepede bulunan kale kısmından oluşmaktadır.

Höyüğün en önemli buluntusu kale tepesinin kuzey kısmındaki Hitit tapınağıdır. Kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanan dikdörtgen şekilli tapınak 38'e 32 metrelik bir alanı kaplamaktadır. Girişi güneydoğu cephesindedir. Verandalı bir girişten sonra bir dikdörtgen şekilli önsalon (antecella) ve kare şekilli ana salon (cella) vardır. Ayrıca dar bir koridor (galeri) tapınağın üç tarafını çevrelemektedir. Tapınak çeşitli yapı dönemlerinden geçmiş, zamanla genişletilmiş ve çok sayıda, özellikle bazalt taştan işlenmiş, heykel, stel, ve rölyeflerle dekore edilmiştir. Yazılı kaynakların kıtlığı yüzünden tapınağın tarihlenmesi tartışmalıdır. Bununla birlikte, özellikle iç kısımlarda bulunan eserler imparatorluk dönemi stiline işaret etmektedir. Tapınak çevresinde bulunan çeşitli parçalar da gene çok büyük ihtimalle imparatorluk dönemine ve tapınağın erkan yapı katlarına aittir. Dış cephelerdeki eserler daha geç bir döneme, yakaşık olarak M.Ö. 1100 civarına tarihlenebilir. Plastik eserler 1300 ile 1100 dönemi arasına tarihlenmekle birlikte, tapınağın kuruluşu muhtemelen çok daha eskiye gitmektedir. Podyum kabartmaları ve in situ bulunmayan diğer ortostat, stel ve heykel parçalarının bir kısmı Halep Müzesindedir.

Tapınağın Hitit sanatında başka benzeri bulunmayan bir özelliği kireçtaşı bloklardan oluşan eşik taşlarına kazınmış ayak izleridir. Her bir ayak izi yaklaşık 1 metre uzunluğundadır ve tanrıların ayak izlerini temsil ediyor olmalıdır.

Suriye iç savaşı sırasında Ocak 2018 tarihinde tapınak alanın yaklaşık olarak yarısı bombalara maruz kalarak tahrip olmuştur. Tapınak alanı dışında dikili duran büyük kapı aslanının da 2019 yılında isyancı gruplar tarafından yerinden alınarak götürüldüğü rapor edilmiştir.


Büyük boy görmek için resimlere tıklayınız.


Höyük ve tapınak
Ain Dara höyüğü uydu fotoğrafı  - Google Earth, 2018 Yüksek höyük ve tapınak, uydu fotoğrafı  - Google Earth, 2008 Tapınak planı - M. Novak, 2012'den uyarlanmıştır Tapınağın güneyden görünümü - B. Claasz Coockson, 2004 Tapınağın güneyden görünümü - D. Osseman, 2010 Tapınağın güneybatıdan görünümü - D. Osseman, 2010

Güneybatı cephesi
Güneybatı cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneybatı cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneybatı cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneybatı cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneybatı cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneybatı cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneybatı cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneybatı cephesi - B. Claasz Coockson, 2004

Güneydoğu cephesi
Güney köşesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - D. Osseman, 2010 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - D. Osseman, 2010 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 2004 Güneydoğu cephesi - B. Claasz Coockson, 1992 Güneydoğu cephesi - D. Osseman, 2010 Güneydoğu cephesi - D. Osseman, 2010 Güneydoğu cephesi - D. Osseman, 2010

Kuzeydoğu ve kuzeybatı cepheleri
Doğu köşesi - D. Osseman, 2010 Kuzeydoğu cephesinde sfenks rölyefleri - D. Osseman, 2010 Kuzeybatı cephesi - A. Abu Assaf, 1990 Kuzeybatı cephesi - D. Osseman, 2010

Veranda batı ve doğu kanatları ve eşikteki ayak izleri
Veranda, batı kanadı - B. Claasz Coockson, 2004 Veranda, batı kanadı - B. Claasz Coockson, 2004 Veranda, doğu kanadı - B. Claasz Coockson, 2004 Veranda, doğu kanadı - D. Osseman, 2010 Antecella eşiğinde ayak izleri - B. Claasz Coockson, 2004 Antecella eşiğinde ayak izleri - B. Claasz Coockson, 1992

Antecella batı tarafı
Antecella batı tarafı - D. Osseman, 2010 Antecella batı tarafı - B. Claasz Coockson, 2004 Antecella batı tarafı - B. Claasz Coockson, 2004 Antecella batı tarafı - D. Osseman, 2010

Antecella doğu tarafı
Antecella doğu tarafı - D. Osseman, 2010 Antecella doğu tarafı - B. Claasz Coockson, 2004 Antecella doğu tarafı - B. Claasz Coockson, 2004 Antecella doğu tarafı - B. Claasz Coockson, 1992 Antecella doğu tarafı - B. Claasz Coockson, 2004 Bir heykel kaidesi(?) - B. Claasz Coockson, 2004

Cella ve podyum çevresinden rölyefler (E1–E7)
Cella girişi - D. Osseman, 2010 Cella eşiğindeki sağ ayak izi - I. Sebastian, 1997 Cella - B. Claasz Coockson, 2004 Cella, batı tarafı - D. Osseman, 2010 Cella - B. Claasz Coockson, 2004 Podyum rölyefi, E1 - A. Abu Assaf, 1990 Podyum rölyefi, E2 - A. Abu Assaf, 1990 Podyum rölyefi, E3 - A. Abu Assaf, 1990 Podyum rölyefi, E4 - A. Abu Assaf, 1990 Podyum rölyefi, E5 - A. Abu Assaf, 1990 Podyum rölyefi, E6 - A. Abu Assaf, 1990 Podyum rölyefi, E7 - A. Abu Assaf, 1990

Galeri rölyefleri
Galeri rölyefi, F3 - A. Abu Assaf, 1990 Galeri rölyefi, F7 - A. Abu Assaf, 1990 Galeri rölyefi, F13 - I. Sebastian, 1997 Galeri rölyefi, F15 - A. Abu Assaf, 1990 Galeri rölyef parçası, F28 - D. Osseman, 2010 Galeri rölyefi, F15 - A. Abu Assaf, 1990

Diğer rölyef, heykel ve yazıt parçaları
Sfenks parçaları - B. Claasz Coockson, 1992 Sfenks parçaları - B. Claasz Coockson, 1992 Rölyefli kaide - T. Bilgin, 2020 Tanrıça İştar steli - W. Orthmann, 1993 Rölyef ve Luvice yazıt parçası - J. D. Hawkins, 2000, foto: Paul Zimansky Bir Hitit kralı(?) rölyefi - B. Claasz Coockson, 1992 Stel/ortostat parçası - A. Abu Assaf, 1996 Yazıtlı parça - A. Abu Assaf, 1996

Kapı aslanları
Kapı aslanı - B. Claasz Coockson, 2004 Kapı aslanı - D. Osseman, 2010 Kapı aslanı - D. Osseman, 2010 Kapı aslanı - B. Claasz Coockson, 2004 Bitirilmemiş kapı aslanları - B. Claasz Coockson, 2004 Bitirilmemiş kapı aslanı - D. Osseman, 2010



İlgili yayınlar:
Abū ʿAssāf, A. Der Tempel von ʿAin Dārā, Mainz am Rhein, 1990.
Abū ʿAssāf, A., "Zwei neue Stelenfragmente aus ʿAin Dārā,", P. Calmeyer et al (eds), Beiträge zur altorientalischen Archäologie und Altertumskunde (FsHrouda), Wiesbaden, 1994: 1–6.
Abū ʿAssāf, A., "Die Kleinefunde aus ʿAin Dārā," Damaszener Mitteilungen 9, 1996: 47–111 ve lev. 15–26.
de Crombrugghe de Looringhe-Sneyers d'Attenhoven, E. "Un huitième relief de ʿAin Dara au Musée d'Alep," FsNaster2 1984: 13–20.
Hawkins, J. D. Corpus of Hieroglyphic Luwian Inscriptions, Vol 1, Berlin: Walter de Gruyter, 2000: 385–86 ve lev. 206.
Kohlmeyer, K. "Zur datierung der Skulpturen von ʿAin Dārā," D. Bonatz, R. M. Czichon & F. J. Kreppner (eds), Fundstellen: Gesammelte Schriften zur Archäologie und Geschichte Altvorderasiens ad honorem Hartmut Kühne, Wiesbaden, 2008: 119–30.
Novak, M. "The Temple of ʿAin Dāra in the Context of Imperial and Neo-Hittite Architecture and Art," J. Kamlah (ed) Temple Building and Temple Cult, Wiesbaden 2012: 41–54 ve lev. 10–12.
Orthmann, W. Untersuchungen zur späthethitischen Kunst, Bonn, 1971.
Orthmann, W. "Zur Datierung des Ištar-Reliefs aus Tell ʿAin Dārā," FsNeve 1993: 245–51.
Zimansky, P. "The 'Hittites' at ʿAin Dara," GsGüterbock, 2002: 177–91.

Resim kaynakları:
Google Earth, 2008, 2018.
Ben Claasz Coockson, 1992, 2004.
Dick Osseman, Ain Dara - Syria, 2010.
Alī Abū ʿAssāf, 1990, 1996.
Ignacio Sebastian, 1997.
J. David Hawkins, 2000.
Winfried Orthmann, 1993.