Ana Sayfa
English

Muwatalli Rölyefi

Rölyef eski Misis-Ceyhan karayolunun üzerindeki Sirkeli Köyü yakınında, Yılanlıkale’nin güneybatısında, Ceyhan nehrine bakan ve su seviyesinden 5 m. kadar yukarıda bulunan dik bir kayalık yüzey üzerindedir. Kayalığın arka tarafındaki höyük ilk olarak 1936-1938 yıllarında Liverpool Üniversitesinden bir ekiple John Garstang tarafından, daha sonra 1992-1996 ve 2006 yıllarında Alman ve Avusturyalı ekipler tarafından kazılmış, 2011 yılından beri de kazılar Bern Üniversitesi ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi tarafından ortaklaşa yürütülmektedir. Bu çalışmalarda höyüğün Kalkolitik dönemden Helenistik döneme kadar kullanıldığı belirlenmiştir. Rölyefte Hitit kralı, uzun etekli bir kaftan giymiş olarak resmedilmiştir. Rölyefin sağındaki Luvi hiyeroglifi ile işlenmiş yazıtta ‘Büyük Kral, Kahraman Muwatalli, Büyük Kral, Kahraman Mursili’nin oğlu’ olarak belirtilen kral II. Mursili'nin oğlu II. Muwatalli'dir. II. Muwatalli M.Ö. 13. yüzyılın ilk yarısında hüküm sürmüştür ve anıt tarihlenebilen en eski Hitit kralı kaya kabartması olarak kayıtlara geçmiştir. II. Muwatalli devletin başkentini Hattusa’dan yeri tam olarak bilinmemekle birlikte güney Anadolu'da olduğu bilinen Tarhuntassa şehrine taşımıştı. Höyüğün bulunduğu yer Hatay ve Suriye'ye devam eden yol üzerinde Ceyhan nehri geçişi için kullanılmış stratejik bir yerleşke olmalıdır.

Rölyefin bulunduğu kayalığın üzerindeki düzlük derin bir çatlakla ayrılmış iki parça halindedir. Yüzeyin arka bölümünde libasyon (tanrılara adak olarak içki dökülmesi) amacılya kullanıldığı düşünülen iki oyuk bulunmaktadır. Bu oyuklar rölyefin batısında yer alan geniş yapısal bir tapınma alanının parçasıdır.

1994 yılında Muwatalli rölyefinin bir kaç metre sağında ikinci bir kaya kabartmasına ait izler farkedilmiştir. Bu kabartmanın daha Hitit dönemindeyken kasten kazınarak yok edilmiş olduğu düşünülmektedir. 2017 yılında yapılan detaylı 3-boyutlu taramalar bu kabartmaya ait yazıtın kalıntılarında (II.) Muwatalli'nin oğlu (III.) Mursili isimlerinin olduğu sonucuna varmıştır. Bu da uzmanların daha önceden şüphelendiği gibi kabartma ve yazıtın III. Mursili'yi devirerek tahta çıkan III. Hattusili zamanında kasten yok edildiği düşüncesini desteklemektedir.


Büyük boy görmek için resimlere tıklayınız.

Muwatalli Rölyefi
M. Novak, Sirkeli Projekt, 2006 B. Bilgin, 2019 T. Bilgin, 2019 Sirkeli Projekt K. Bittel, 1976 E. Akurgal, 2001
Kazı alanı haritası - Sirkeli Projesi Kaya üstündeki libasyon delikleri - B. Bilgin, 2009
İkinci Rölyef
T. Bilgin, 2019 E. Anıl, 2019 E. Anıl, 2019



İlgili yayınlar:
Ehringhaus, H. "Ein neues hethitisches Felsrelief am Sirkeli Höyük in der Çukurova," Antike Welt 26, 1995: 118–19.
Ehringhaus, H. "Die hethitischen Felsreliefs am Sirkeli Höyük in der Türkei - Bemerkungen zu Neufunden in Kilikien und Lykaonien," Nürnberger
    Blätter zur Archäologie
14, 1997/98: 89–104.
Güterbock, H. G. "Zum Felsrelief des Muwatalli am Sirkeli Höyük," IstMitt 47, 1997: 104.
Hrouda, B. "'Damnatio memoriae?' Neue Beobachtungen am Relief Nr. 2 bei Sirkeli/Türkei" Antike Welt 28, 1997: 471–74.
Kohlmeyer, K. "Felsbilder der hethitischen Großreichszeit", Acta Praehistorica et Archaeologica 15, 1983: 7–154 (95–101).
Marazzi, M., N. Bolatti Guzzo and L. Repola, "Neue Untersuchungen zu den Felsreliefs von Sirkeli," AoF 46: 214-33.
Neve, P. "Bemerkungen zu einem neu entdeckten Felsrelief in Sirkeli," Antike Welt 27, 1996: 19–21.
Ussishkin, D. "Hollows, 'Cup-Marks', and Hittite Stone Monuments," AnSt 25, 1975: 85–103.
Sirkeli Höyük. Ein urbanes Zentrum am Puruna-Pyramos im Ebenen Kilikien, (SVA 13), N. Novák, E. Kozal and D. Yaşin Meier (eds.), Wiesbaden, 2019.
Sirkeli Höyük Forschungsprojekt (www.sirkeli.ch).

Resim kaynakları:
Bora Bilgin, 2009, 2019.
Tayfun Bilgin, 2019.
Ertuğrul Anıl, 2019.
Sirkeli Höyük Projekt (www.sirkeli.ch)
Kurt Bittel, Die Hethiter, München, 1976.
Ekrem Akurgal, The Hattian and Hittite Civilizations, Ankara, 2001.