Ana Sayfa
English

Kululu Heykeli ve Stelleri

Kayseri’nin Kululu köyü yakınlarında birçok stel ve büyük bir heykel bulunmuştur. Hepsi de bölgesel Tabal krallığı ile ilintilidir ve yaklaşık olarak M.Ö. 8.yy’a ait olup Kayseri Müzesi’nde sergilenmektedirler.
Kululu 1 steli 1935 yılında bir evde bulunmuştur. Üç tarafındaki Luvi hiyeroglifi ile yazılmış 6 satırlık yazıt, kendini Tuwati’nin hizmetkarı olarak tanıtan Ruwa isimli bir kişiye aittir. Tuwati (bakınız Çiftlik) kral Wasusarma’nın (bakınız Topada, Sivasa, Sultanhanı) babasıdır ve M.Ö. 8.yy. ortalarında hüküm sürmüştür.
Kululu 2 steli 1945 yılında Kululu’da Bossert tarafından bulunmuştur. Bunun da üç tarafında Luvi hiyeroglifi ile yazılmış bir yazıt vardır. M.Ö. 8.yy. ortalarına tarihlenen stel, Panuni adında bir prense adanmış abidedir.
Kululu 3 steli Tahsin Özgüç tarafından 1967 yılında Kululu’da bir evin duvarında yerleşik olarak bulunmuştur. Üstü yuvarlatılmış kireçtaşı stelin ön ve sol yüzünde 4 satırlık bir yazıt bulunmaktadır.
Kululu 12 steli 1983 yılında Mustafa Kalaç tarafından bulunmuş ve yayınlanmıştır. Bir stelin üst parçasıdır ve her yüzünde yazıt yer alır. Kululu 1 gibi bu da Ruwa’ya ait bir mezartaşıdır ve dolayısıyla Tuwati’nin hükümdarlık dönemi olan M.Ö. 8. yy. ortalarına aittir.
Kululu 13 steli 1977 yılında Kayseri Müzesi tarafından Kululu’lu bir köylüden satın alınmıştır. Üç yüzünde 8 satırlık bir yazıt vardır. Bazı evlerin inşasına ithaf edilen stel M.Ö. 8. yy.’a aittir. Yazıt, Çiftlik ve Kululu 2 steli ile benzerlikler gösterir.



Büyük boy görmek için resimler üzerine tıklayınız.

T.Bilgin T.Bilgin K.Bittel

Kululu 1
Kululu 1 Kululu 1, soldan görünüş Kululu 1, sağdan görünüş Kululu 1 - J.D.Hawkins

Kululu 2
Kululu 2 Kululu 2, soldan görünüş Kululu 2, sağdan görünüş Kululu 2 - J.D.Hawkins

Kululu 3
Kululu 3 Kululu 3 Kululu 3 - J.D.Hawkins

Kululu 12
Kululu 4 - J.D.Hawkins Kululu 4 - J.D.Hawkins

Kululu 13
Kululu 5 - J.D.Hawkins Kululu 5 - J.D.Hawkins

Sfenks başı
Sfenks başı Sfenks başı Sfenks başı Sfenks başı Sfenks gövdesi



İlgili yayınlar:
Hawkins, J. D. Corpus of Hieroglyphic Luwian Inscriptions, Vol 1, Berlin, 2000: 442-47, 485-92, 500-2 and plts. 244-47, 270-73, 283-85.
Kalaç, M. "Kayseri Müzesinde Bulunan Kululu (XII) Steli [Die hieroglyphische Stele aus Kululu (XII) im Kayseri Museum]," AnAr 9, 1986: 167-70.
Kalaç, M. "Die Stele aus Kululu (XIII)," AnAr 10, 1986: 359-66.
Payne, A. Iron Age Hieroglyphic Luwian Inscriptions, Atlanta: SBL, 2012: 50-52, 87-88.

Resim kaynakları:
Tayfun Bilgin, 2006.
Bora Bilgin, Ertuğrul Anıl, Ercüment Süer, Cüneyt Süer, 2011.
Kurt Bittel, Die Hethiter, München, 1976.
J. David Hawkins, 2000.


Kululu 1 stelinin çevirisi:
Ben Tuwati’nin hizmetkarı Ruwa’yım.
Bu evler Sahizi(?) için yıkılmıştır.
Ben onları inşa ettim,
ve onları ev olarak yaptım,
ve kendim Aratali’nin Fırtına Tanrısı’nı diktim,
ve ben ona her yıl bir öküz ve 3 koyun sunacağım.
Her kim bu evleri Tuwati’den ister,
veya Amata’yı,
veya Lahi(zi)(?)’yi,
veya üzüm bağ(ların)ı,
kim olursa olsun,
Aratali’nin Fırtına Tanrısı onun Aratali’sini ... !
Kubaba’nın Hasami köpeği, Tuwati’nin Amura’sı onu kovalasın(?)!
Onun Hasami Maratami(?)sini ve onu yesin!
Ama bu tanrılar Tuwati’ye karşı hoş gelsin,
ve başka birine bunu vermesin!
Ben Tuwati’nin adaletiyle tanrıların huzuruna gittiğimde bu evler burada (kalacak).

Kululu 2 stelinin çevirisi:
Ben Panuni, güneşin kutsadığı prens.
Çocuklarım benim için burada mühürlü(?) bir belge(?) yaptı.
Yatak(lar)ımda yiyerek (ve) içerek(?) … tanrı Santas adına ben öldüm.
ve Kawari'ler beni Zarumata yaptı (veya benim için Kawari'leri
Zarumata yaptı.
Kim beni rahatsız ederse,
büyük bir adam,
veya [küçük?] bir adam,
veya her kim (olursa),
Santa'nın marwainzi tanrıları onun anıtına saldırsınlar,
ve onun evini mühürlesinler!

Kululu 3 stelinin çevirisi:
Ben İlasi, hükümdar, yazici (veya: hükümdarin yazicisi)
Benim adaletimle, benim [...] ben …-tım.
Bana çocuklarım …. ver[di](?)
ve bana(?)[iyi](?) ekmek […
….
….] ben uzaklara gittim,
Çocuklarım bu steli benim için dikti
Kim bu steli ortadan kaldırırsa,
….